Omurgası zarar görmüş bir insanın, düşüncelerini kullanarak uzuvlarını hareket ettirebilmesini sağlamak, birçok bilim insanının üzerinde çalıştığı bir konu. Bunun için en çok tercih edilen yöntem ise, beyne yerleştirilen minik elektrotlar.
Elektrotlar beynin doğrudan robotik uzuv ile iletişim kurmasını sağlasa da uzun vadede problem yaratıyorlar. Hastanın kafasına yerleştirilen elektrotlar enfeksiyon kapabiliyor, geçen aylar ile birlikte vücut hücreleri tarafından sarılıyor ve sonunda çalışamaz hale geliyorlar.
Fransa’nın Grenoble Alpes Üniversitesi’nde çalışan Alim Louis Benabid ve ekibi, bu sorunu çözecek bir yöntem bulmuş. Elektrotları kafatasının içine yerleştirmek yerine, beyne yakın bir noktaya koyuyorlar. “Bu sayede oluşacak herhangi bir enfeksiyonun dışarıda kalmasını sağlıyoruz.”
Araştırmacılar robotik iskeleti kullanacak hastanın beyin haritasını çıkartarak, yürümek veya kolunu hareket ettirmek istediğinde, beynin hangi bölgelerinin aktif hale geldiğini tespit ediyor. Daha sonra 5 cm boyutundaki beyin sensörü disklerini, hastanın kafasının iki tarafına yerleştiriyorlar.
Thibault adındaki hasta, cihaza bağlandığı gibi yürümeye başlayamıyor. Öncelikle bilgisayar başında hareket talimleri gerçekleştiriliyor. Hareket ettirmeye alıştıktan sonra ise, hastayı iskelete bağlayıp, ayakta durmasını sağlayacak destek sistemleri yardımıyla yürüme alıştırmaları yapılıyor. “Ayın yüzeyindeki ilk insan gibi hissettim.” diyor “İki yıldır yürümemiştim. Eskiden bulunduğum ortamdaki en uzun insanlardan birisi olduğumu bile unutmuşum. Çok etkileyiciydi.”
Umut vadeden bir performans sergileyen robotik iskelet için bir sonraki aşama denge olacak. “Şu anda reaksiyon hızı yetersiz, ihtiyacımız olan hesaplama hızına sahip değiliz.” şeklinde açıklıyorlar. “Şu anda ayakta durması için bir sürü şeye ihtiyaç duyuyoruz. Eğer robotun ayakta dengeli durmasını sağlayabilirsek, yürümek mümkün olacak.”
Daha önce, farklı bir hasta ile yaptıkları denemenin başarısız olduğunu anlatan ekip, artık daha fazla hasta ile çalışmaya hazır olduklarını söylüyor. 27 ay geçmesine rağmen, yerleştirilen elektrotların hala çalışıyor olması da umut vadediyor. “Herkesin kullanımına sunulması için uzun bir süre daha çalışılması gerekiyor olsa da oldukça büyük bir adım attığımızı söyleyebiliriz.”
Omurgası zarar görmüş bir insanın, düşüncelerini kullanarak uzuvlarını hareket ettirebilmesini sağlamak, bir çok bilim insanının üzerinde çalıştığı bir konu. Bunun için en çok tercih edilen yöntem ise, beyne yerleştirilen minik elektrotlar.
Elektrodlar beynin doğrudan robotik uzuv ile iletişim kurmasını sağlasa da, uzun vadede problem yaratıyorlar. Hastanın kafasına yerleştirilen elektrotlar enfeksiyon kapabiliyor, geçen aylar ile birlikte vücut hücreleri tarafından sarılıyor ve sonunda çalışamaz hale geliyorlar.
Fransa’nın Grenoble Alpes Üniversitesi’nde çalışan Alim Louis Benabid ve ekibi, bu sorunu çözecek bir yöntem bulmuş. Elektrotları kafatasının içine yerleştirmek yerine, beyne yakın bir noktaya koyuyorlar. “Bu sayede oluşacak herhangi bir enfeksiyonun dışarıda kalmasını sağlıyoruz.”
Araştırmacılar robotik iskeleti kullanacak hastanın beyin haritasını çıkartarak, yürümek veya kolunu hareket ettirmek istediğinde, beynin hangi bölgelerinin aktif hale geldiğini tespit ediyor.Daha sonra 5 cm boyutundaki beyin sensörü disklerini, hastanın kafasının iki tarafına yerleştiriyorlar.
Thibault adındaki hasta, cihaza bağlandığı gibi yürümeye başlayamıyor. Öncelikle bilgisayar başında hareket talimleri gerçekleştiriliyor. Hareket ettirmeye alıştıktan sonra ise, hastayı iskelete bağlayıp, ayakta durmasını sağlayacak destek sistemleri yardımıyla yürüme alıştırmaları yapılıyor. “Ayın yüzeyindeki ilk insan gibi hissettim.” diyor “İki yıldır yürümemiştim. Eskiden bulunduğum ortamdaki en uzun insanlardan birisi olduğumu bile unutmuşum. Çok etkileyiciydi.”
Umut vadedici bir performans sergileyen robotik iskelet için bir sonraki aşama denge olacak. “Şu anda reaksiyon hızı yetersiz, ihtiyacımız olan hesaplama hızına sahip değiliz.” şeklinde açıklıyorlar. “Şu anda ayakta durması için bir sürü şeye ihtiyaç duyuyoruz. Eğer robotun ayakta dengeli durmasını sağlayabilirsek, yürümek mümkün olacak.”
Daha önce, farklı bir hasta ile yaptıkları denemenin başarısız olduğunu anlatan ekip, artık daha fazla hasta ile çalışmaya hazır olduklarını söylüyor. 27 ay geçmesine rağmen, yerleştirilen elektrotların hala çalışıyor olması da umut vadediyor. “Herkesin kullanımına sunulması için uzun bir süre daha çalışılması gerekiyor olsa da, oldukça büyük bir adım attığımızı söyleyebiliriz.”
