Son birkaç aydır hayatımıza giren Corona virüsü, gözle görünemeyecek kadar küçük bir tek hücrelinin, kendisini bütün dünyanın efendisi sanan insanoğlunun aslında ne kadar da kırılgan olduğunu ortaya koyan ufak bir uyarı niteliğindeydi.
Evet, son dönemde bilimde ve teknolojide oldukça ilerlemiş olabiliriz. Evet, kendimizi ve çevremizi daha iyi anlama konusunda yol katetmiş olabiliriz. Ama açıkça görülüyor ki hala gitmemiz gereken yol, öğrenmemiz gereken yeni dersler var. Epictetus’un da dediği gibi: “Herşeyi bilen bir adamın bir şey öğrenmesi imkansızdır.”
Bugün itibariye dünyada 125 ülkede görülen ve Dünya Sağlık Örgütü tarafından pandemi olarak tanımlanan Covid-19 ve önümüzdeki yıllarda karşımıza çıkma olasılığı olan yeni virusler (ya da global etkili olaylar) iş hayatını olumlu/olumsuz yönlerde nasıl etkileyebilir?
Bu yazıda bugüne kadar dünya genelinde olan gelişmeleri kısaca özetlemeye çalışacağım. İlerleyen yazılarda ise sizlerden de gelen bilgiler, düzeltmeler ve yönlendirmeler ışığında konu bazında detaylara girmeyi planlıyorum.
Dünyadan ve ülkemizden kısaca başlıklar:
- İnsanların virüsün temas yoluyla yayılmasını engelleyebilmek için uzaktan çalışma eğilimlerinin artması ve bunun hem çalışma mekanı, hem de kullanılan uzaktan erişim teknolojileri üzerindeki etkileri
- Öğrencilerin benzer sebeplerden uzaktan erişim ile okullarına devam etmeleri (ki salgının çıkış noktası olan Çin’de neredeyse ilk günden beri uygulanmakta iken Türkiye’de de bazı üniversitelerde benzer uygulamalara geçilmiş durumda)
- İnsanların virüsten korunabilmek için evlere kapanmalarından dolayı etkilenen global talep düşmesi nedeniyle petrol ve benzeri ham maddelere olan düşüşü engellemek amacıyla Suudi Arabistan’ın başlattığı ve Rusya’nın da tepki olarak devam ettirdiği Petrol Krizi (petrol fiyatlarının bir günde yüzde 30 civarında değer kaybetmesi)
- Petrol fiyatlarındaki %20 değer kaybının bile Türkiye’ye yılda 5.2 milyar dolar ham petrol ithalatından avantaj sağlamasına rağmen, turizm gelirlerinde benzer bir %20 düşüş ile 6 milyar dolar kayıp yaşaması ihtimali
- Türkiye’nin orta vade planında 2020 ve takip eden 2 yıl boyunca öngörülen yüzde 5 büyüme tahminlerinin yüzde 2.7 olarak güncellenmesi
- Güney Kore’da kağıt paraların bir kısımının yakılarak imha edilmesi ve bunun olası sanal paralar üzerindeki etkileri
- Toronto Şehir Yönetimi’nin Toronto Star gazetesi ile birlikte şehirde yaşayan paydaşların Covid-19 ve benzeri salgınların şehir hayatı üzerindeki etkileri konusunda bir forum başlatması (ki benzer bir yaklaşım İstanbul ve diğer belediyelerimiz tarafından da modellenebilir)
- Virüsün yayılmasının yarattığı global etkinin virüsün etki gücünden çok medya ve iletişim araçlarının etkinliği oranında belirlenmesi (Türkiye de bile ilk vaka görülene dek özellikle halk tarafından herhangi bir hazırlık yapılmazken, açıklama sonrası herkesin bilinçli/bilinçsiz şekilde marketlere, eczanelere vs. hücum etmesi)
- Global borsalarda özellikle üretim merkezi Çin olan teknoloji şirketlerine yönelik hisse değerlerindeki ağır kayıplar
- Tüketimin sektörel bazda olumlu/olumsuz etkileri (Gıda, temizlik ve hijyen, ilaç sektöründe canlanma yaşanırken havacılık, otomotiv, turizm gibi sektörlerdeki olumsuz yansımaları)
- Son dönemde popüler olan paylaşım ekonomisi üzerindeki etkileri (paylaşımlı ofisler, vb.) ve ev ofislerinin ön plana çıkma olasılığı
Görüşleriniz benim için çok değerli. Sonraki yazılarda, paylaşımlarınız ve yönlendirmeleriniz doğrultusunda, mümkün olduğunca yeni iş dünyası ve iş yapış tarzları konusunda yazmaya çalışacağım.
Bir sonraki yazıda görüşmek dileğiyle.
Tolga Bilgiç
