İnternetin hayatımıza girmesiyle beraber artık vazgeçilmez bir hal aldı. Teknolojinin de gelişmesiyle beraber mobil hale gelen bu internet cebimize girdi. Cepte hız devrimi 3G kullanmaya başladığımızda yaşamıştık. 2009 yılında Türkiye’de kullanılmaya başlanan 3G teknolojisi mobil internet hızlarının dramatik olarak artmasını sağlamıştı.
2016 yılı ile beraber Türkiye’de de kullanmaya başladığımız 4G (daha doğrusu 4.5G) ile beraber artık iyice uçuşa geçen mobil internet hız sorununu ortadan kaldırdı. Günümüzde büyükşehirlerde mobil internet bağlantı hızı minimum 5-6 Mbit’ten başlıyor. Yerine ve duruma göre bu rakam 150-200 MBit’e kadar çıktığı zamanlar da oluyor.
5G teknolojisi birçok yenilik getirecek
Halen dünyanın bazı ülkelerinde bölgesel olarak kullanılmaya başlanan ve 1-2 sene içerisinde etki alanını artırmasını beklediğim 5G teknolojisi ise çok önemli bir yenilik getiriyor: Gecikme süresinin düşüklüğü. Bu konuyu biraz açacak olursam şunları görüyoruz: 4G teknolojisinde ortalam gecikme süresi (lag) 50-100 ms. Yani bu teknoloji üzerinden bir lambayı açmak isterseniz açıl komutunu verdiğinizde bu komut 50 ila 100 ms gecikmeli olarak iletiliyor. 5G’de ise bu süre 1-10 ms. Yani yok denebilecek bir gecikme süresi var.
Gecikme süresi sıfıra yakın
Elbette aklınıza şu soru gelebilir: Dünya çapındaki milyonlarca dolarlık yatırım benim lambamı gecikmesiz olarak açabilmem için mi yapılıyor?’. Elbette hayır. Zaten 4G’deki hız bile lambayı açmak için yeterli.
Ancak burada konu anlık etkileşimin olduğu örnek durumlar. Mesela kritik bir hastalık konusunda uzman olan ve sadece onun yapabildiği bir ameliyat olduğunu düşünün. Fakat bir sorun var. Doktorumuz 300 km uzaklıktaki bir şehirde oturuyor ve bu ameliyat için gelmesi mümkün değil. İşte 5G teknoloji ve özel ekipmanlarla bu ameliyatı sanki yan odada yapıyormuş gibi gerçek zamanlı yapabiliyor. Yeri gelmişken belirteyim: Halen kullanımda olan bölgesel 5G teknolojileriyle bu örneği yaşadık. Bir doktor uzaktaki hastasını ameliyat etti.
5G’nin sağladığı en önemli fark işte bu gecikme süresi olacak. Neredeyse sıfır olan gecikme süresi milisaniyelerin önemli olduğu durumlarda olmazsa olmaz bir teknoloji.
5G 10 kat daha hızlı
Yukarıdaki satırlarda belirttim ama bir kez daha yazayım: 4.5G’de zaten hızlı bir internet alabiliyoruz. Bu teknolojide sunulan maksimum hız değeri 150 -1000 MBit arasında değişiyor. 5G’de ise bu değer 1000 – 10.000 Mbit arasında olacak. Bu da biz kullanıcılar için (pratikte pek anlamı olmasa da) hız getireceği anlamına geliyor. Fakat 4.5G’de de yeterli hızları gördüğümüzden bence 5G’de hız değil kota önemli olacak. Çünkü bu hızlarla kotaların anında bitmesi de mümkün olacak.
Nesnelerin İnterneti cihazlarına fayda sağlayacak
5G’nin bu hızı ve gecikmeyi sıfıra indiren altyapısı kullanıcılar dışında birbiriyle haberleşen Nesnelerin İnterneti (IoT) cihazlarına fayda sağlayacak. Artık bu tarz cihazlar daha hızlı haberleşip çok daha verimli çalışabilecek. Bu da önemli bir katma değer sağlayacak.
5G için fiber şarj
5G teknolojinin olmazsa olmazı ise fiber. Ülkemizde fiber teknolojileri epey yaygın olsa da 5G altyapısı için yeterli olduğunu söylemek zor. Bilinen son rakamlara göre Türkiye’deki fiber altyapı uzunluğu 157 bin 68 km. Ancak bu değerlerle kararlı ve düzenli bir 5G altyapısı için yeterli olmadığı bilinen bir gerçek. Türkiye’de 5G ile ilgili en büyük sorun bu fiber altyapısı. Fiber altyapısı sorunu çözüldüğünde diğer konuların hızlıca halledileceğini düşünüyorum.
Bu konuda da bazı çalışmalar yapılıyor ülkemizde. Umarım olumlu ve iyi sonuçlar alırız.
